HoogeveenRegioToegoenezen

Boek over de koloniale wereldreis van de Toegoenezen

|


Hoogeveen, 2 juli 2025 -Inwoners van het dorp Toegoe op Java zwierven jarenlang over de wereld voordat ze zich in 1967 eindelijk in Nederland mochten vestigen.

Op die reis deden ze Batavia, Nieuw-Guinea, Westerbork en Suriname aan. Deze bizarre koloniale geschiedenis is voor het eerst door historicus-journalist Ewout van der Horst op papier gezet. Op 12 juli verschijnt bij WBOOKS ‘De Toegoenezen. Kinderen van het kolonialisme’.

De Toegoenezen behoorden in Nederlands-Indië tot de christelijke inlanders. Als voormalige slaafgemaakten van de Portugezen bekeerden ze zich tot het christendom. In hun afgelegen dorp op West-Java spraken ze nog eeuwenlang Portugees en maakten ze Europees-Aziatische krontjongmuziek. De loyaliteit aan het koloniale gezag brak hen op toen hun islamitische landgenoten na de oorlog de onafhankelijkheid opeisten. Een groot deel van de dorpsgemeenschap vluchtte naar Nieuw-Guinea. In 1963 moest Nederland ook dit rijksdeel aan Indonesië afstaan.

Als tropenkinderen zouden ze niet in Nederland kunnen aarden. Na een tijdelijke overkomst naar een opvangcentrum in Westerbork kregen de Toegoenezen de kans op een doorstart in Suriname. Onder leiding van Nederlandse ambtenaren en landbouwingenieurs kwam de gemeenschap terecht op de zwaar vervallen plantage Slootwijk. Maar hoe de proefkonijnen ook ploeterden, de plantage bleek niet levensvatbaar meer. Na vier dramatische jaren trok de Nederlandse regering de stekker uit het experiment en mochten de Toegoenezen alsnog naar Nederland komen.

‘Eigenlijk is er door de Nederlandse overheid behoorlijk gesold met de Toegoenezen’, stelt Van der Horst. ‘De regering meende goedkoper uit te zijn door de gemeenschap naar Suriname door te sturen, maar hield geen rekening met de mensen zelf. Als loyale helpers van het Gouvernement waren de Toegoenezen in Nieuw-Guinea volledig van de landbouw vervreemd. De betrokken instanties weigerden jarenlang te erkennen dat het landbouwexperiment in Slootwijk faliekant mislukt was.’

Ruim vijftig jaar na hun komst naar Nederland telt de Toegoenese gemeenschap nog enkele honderden leden. Ze wonen verspreid in met name het oosten van het land. Af en toe organiseren ze een reünie. De generatie die de hele wereldreis meemaakte, is vrijwel weggevallen. ‘Bij de jongere generaties zie je volop interesse in de eigen geschiedenis, maar veel betrouwbare informatie was er tot nu toe niet’, stelt Van der Horst.

Op zaterdagmiddag 12 juli is de feestelijke boekpresentatie in de Bergkerk in Deventer. De Toegoenezen hebben een actief aandeel in het programma. Het boek ‘De Toegoenezen. Kinderen van het kolonialisme’ verschijnt bij WBOOKS en is voor € 24,95 euro verkrijgbaar.

…

Expositie “Toegoe toen is Tugu nu” opent met grote opkomst

|

Hoogeveen, 2 maart 2025 – De expositie “Toegoe toen is Tugu nu” werd gisterenmiddag geopend in het gebouw “Irene” van de Historische Kring Hoogeveen en trok veel bezoekers die geïnteresseerd zijn in de geschiedenis van de Toegoenezen.

Een rijke historische ervaring|
De opening bood bezoekers de kans om kennis te maken met de geschiedenis van de Toegoenezen. Zij konden zich onderdompelen in een rijk archief van foto’s, films en documenten, met als doel de geschiedenis levend te houden.

Sfeervolle opening
De sfeer tijdens de opening was warm en uitnodigend. Gasten genoten van heerlijke sponscake en kué lapis, terwijl ze luisterden naar de muzikale klanken van het ensemble JAÉ, dat nummers als Sajojo ten gehore bracht. De avond eindigde zelfs met een geïmproviseerde dansvloer, waarbij stoelen werden opzijgeschoven om ruimte te maken voor danslustige gasten.

Belangrijke toespraken
De opening werd verricht door de voorzitter van de Historische Kring, Simon Lenten, en de presentatie werd verzorgd door Nicolette Nahafahik en Ernst Cornelis.

Nicolette Nahafahik over de expositie
Nicolette vertelt dat het belangrijk is om de geschiedenis van de Toegoenezen naar buiten te brengen, omdat deze geschiedenis nog vrij onbekend is. Bovendien woont de grootste groep Toegoenezen in Hoogeveen. Ze legt uit dat ze zelf van de vierde generatie is en het essentieel vindt om deze rijke geschiedenis levend te houden. Dit is des te belangrijker omdat de Toegoenezen een kleine gemeenschap vormen in Nederland. Nicolette hoopt dat door meer aandacht te geven, de geschiedenis kan worden doorgegeven en levend gehouden van generatie op generatie, met liefde en respect.

Grote opkomst uit heel Nederland
De grote opkomst van geïnteresseerden, waaronder mensen uit Maastricht, Deventer en Arnhem, benadrukt het belang van deze prachtige expositie. De expositie biedt een waardevolle blik op de geschiedenis en cultuur van de Toegoenezen.

Onschatbare bijdrage van vrijwilligers
De Historische Kring Hoogeveen speelde een belangenrijke rol in het mogelijk maken van deze expositie. Hun inzet en de hulp van vrijwilligers zijn van onschatbare waarde geweest. Bezoekers die de opening gemist hebben, worden van harte uitgenodigd om de tentoonstelling te bezoeken en meer te leren over deze unieke gemeenschap.

Inspirerende tentoonstelling
Kortom, “Toegoe toen is Tugu nu” is een expositie die de rijke geschiedenis van de Toegoenezen op een boeiende en uitnodigende manier tot leven brengt. Bezoekers kunnen nog tot 1 april genieten van deze bijzondere tentoonstelling in het gebouw Irene van de Historische Kring aan de Schutstraat 39 in Hoogeveen en zich laten inspireren door het verhaal van de Toegoenezen.

Voor meer informatie over de Toegoenezen KLIK HIER

Verslag: Paula Bansema, Foto’s: Paula Bansema en Gylvano Metselaar

…