HoogeveenRegiogeschiedenis

Presentatie boek over de bevrijding van Hoogeveen en omstreken

Hoogeveen, 9 april 2025 – In de Bibliotheek Hoogeveen zat een volle zaal te genieten en mee te leven van de blijdschap en de pijn van de laatste dagen van de oorlog in en rond Hoogeveen.

Albert Metselaar is inmiddels al 50 jaar bezig met meerdere thema’s rondom de Tweede Wereldoorlog, en de bevrijding is er één van. Hij hield een presentatie met beeldmateriaal en achtergrondstudies. De pijn hield verband met de executies, met mensen die omkwamen bij de brand in Kamp Ten Arlo, bij de vermisten, vermoorde Hoogeveners in Duitse kampen en de onzekerheid of de tewerkgestelden wel thuis zouden komen. Dan was er de onzekerheid hoe verder te moeten. Ruzies en spanningen die direct de kop opstaken. Dit allemaal los van de blijdschap van dat de oorlog was afgelopen. Dit met dank aan de
bevrijdende eenheden: de 1th Belgian SAS Parachute Regiment en de XII Manitoba Dragoons. Ze worden herinnerd op een zuil voor het gemeentehuis van Hoogeveen. Ze worden herinnerd met de naam waarmee ze herinnerd willen worden: die van hun eenheid.

Het onderzoek groeide in de loop der jaren steeds verder uit. Inmiddels is er een bevrijdingsboek van 280 bladzijden, aan de hand van de ooggetuigen die hij al tientallen jaren geleden sprak, en de verklaringen die kort na de oorlog al op papier werden gesteld. Het boek
is mede mogelijk gemaakt door de gemeente Hoogeveen en de Belgische Ambassade. De opmaak is gedaan door GaCreatief uit Meppel. Zo kwam het tot een boek met een bijzondere uitstraling, ook al behandelt het de klassieke onderwerpen van de oorlog.

Het eerste exemplaar werd verstrekt aan dhr. Carper uit Arnhem. Hij woonde in de oorlog in Hoogeveen, aan de Zuiderweg en zag de bevrijders daar in lange stromen voertuigen voorbijgaan, heen en terug, toen de oorlog was afgelopen. Deze weg lag aan de A28 van die tijd, zogezegd. Maar er was ook een andere reden om Carper het 1e exemplaar te geven. Hij maakte deel uit van het Katholieke verzet, dat helemaal is ondergesneeuwd in de verhalen van de oorlog. Metselaar is dat nu ook specifiek aan het uitdiepen. Als zijn vader, politieman, wist dat er een inval ergens zou zijn, dan tipte Bert de mensen. De Duitsers kwamen en niemand was meer thuis. Hij werkte zelf in de centrale keuken bij de conservenfabriek in het Haagje, als onderduiker. Honderden doortrekkers, vluchtelingen, evacués heeft hij als jongeman en als deel van een klein team dagelijks van voedsel voorzien. Na de oorlog zette hij zich vol vuur in voor voetbal voor jongeren die door de samenleving op zij werden gezet, werd hij oprichter van wat nu de Titus Brandsma-school heet en
van de school die later naar hem vernoemd is: de meester Carperschool. Hij vertelde tijdens de presentatie over deze en andere zaken. Een man met een voortrekkersrol, en een tip om gezond oud te worden. Hij is zelf nu 99  3/4 jaar. Alle morgens om half 7 bed uit en een uurtje zwemmen, dat is de belangrijkste tip. Voor zijn inzet is hij nooit speciaal beloond, hoe baanbrekend het ook was. “Ik kan je geen gemeentelijke onderscheiding geven”, zei Metselaar, “Maar wat ik wel kan geven dat geef ik je vandaag. Jij hebt het helemaal verdiend om in het zonnetje gezet te worden, en dat doen we met dit eerste exemplaar.”

Foto: Dhr. Carper en auteur Albert Metselaar

Foto’s: Paula Bansema

Opening Allee wandelroute, Cilie wijst ons de weg

Hollandscheveld, 2 april 2025 – Feest in Hollandscheveld! Op de vooravond van het nieuwe toeristenseizoen is de hernieuwde cultuurhistorische Allee wandelroute in Hollandscheveld gisterenmiddag feestelijk heropend.

De Allee wandelroute in zijn oude vorm zag reeds het licht in 2016. Nu in 2025, na wat aanpassingen en toevoegingen, valt er nog meer cultuurhistorie te beleven door een nieuw en verbeterd uitzien van de borden en de toevoeging van moderne computergestuurde mogelijkheden. Niet alleen Cilie, bijgenaamd ‘de Nevelhekse’, komt tot leven. Ook Aletta Jacobs maakt bijvoorbeeld haar opwachting!

Wethouder Mark Tuit, zelf ook inwoner van Hollandscheveld, nam de honneurs waar. Mark benadrukte de kracht van Hollandscheveld: mooie bewonersinitiatieven waar met elkaar de schouders er onder worden gezet. De Allee route in een nieuw jasje steken is daar een mooi bewijs van. En eigenlijk is Cilie de Nevelhekse een mooi voorbeeld ‘van het eerste uur’.

Reeds jaren staat de Allee wandelroute op het programma van de scholen PCBS Het Mozaïek, OBS Oostenbrink en basisschool Eben-Haëzer. Enkele van de leerlingen hebben afgelopen dinsdag de 1e april een aantal van de nieuwe informatieborden onthult. Deze zijn nu ook voorzien van een QR-code waarmee simpel extra informatie kan worden ontsloten in de vorm van audiofragmenten. Met elkaar hebben we hier een voorproefje van genomen.

De route is opgenomen in de gratis izitravel-app. Ook daar komt Cilie de Nevelhekse tot leven: door middel van AI verandert Cilie van een Drentse tiener uit de 18e eeuw in het wel bekende standbeeld. Tijdens de route, middels interviews en verhalend, neemt Cilie de wandelaar mee in de geschiedenis van Hollandscheveld. Kerk en onderwijs, het oorlogsverleden, de stoomtram, pullevaarders en bewoners van de Boeten (een sociaal noodwoningproject), het komt allemaal aan bod.

Bij de opening werden drie borden van de route bezocht, onthuld en toegelicht. Albert Metselaar nam de aanwezigen (genodigden en vertegenwoordigers van de Hollandscheveldse jeugd van meerdere scholen) mee naar de 2e wereldoorlog. Er werd een moeilijke periode belicht.

Bij de vernieuwde route hoort ook een nieuwe brochure. Ook deze werd gepresenteerd en uitgereikt. Naast de fysieke route, de gratis izi.travel-app is deze brochure gratis op te halen, o.a. bij Tourist Info Hollandscheveld Roseau (op Het Hoekje 45a) en Tourist Info Hoogeveen.

Diverse organisaties werkten samen onder de paraplu van Plaatselijk Belang Hollandscheveld. Een slotwoord van deze inmiddels ook al historische Hollandscheveldse samenwerkingsorganisatie: “Het was een gezellige, leerzame en verrassende opening. Het verder beleven en genieten van de Allee wandelroute laten we nu graag aan u.”

Plaatselijk Belang Hollandscheveld

Fot0’s: Paula Bansema

Jo Moes, verzetsvrouw te Nieuw-Moscou, en een driedubbel drama.


Hoogeveen, 16 februari 2025 – 80 jaar geleden werd Jan van der Helm vermoord, landbouwer en veehouder te Nieuw-Moscou, gemeente Hoogeveen.

Vervolgens werd zijn onderduiker Szaya Reiner vermoord. En werden bij de buren onderduikers verraden.

Een driedubbel drama, wat tegenwoordig amper meer opvalt, omdat we zulke lange lijsten met gruwelijke details en vele namen van elders horen, dat geweld aan inflatie onderhevig lijkt.

Tot het moment dat het jezelf overkomt. Of tot het moment dat je dicht bij de feiten gebracht wordt.

Samen met Jo Moes en haar tweede echtgenote, een broer van Jan, werd in kaart gebracht wat er allemaal is gebeurd.

Inmiddels is het boek ook beschikbaar als luisterboek. Het is te vinden op: https://www.albertmetselaar.nl/publicaties/00audioboekjomoes.pdf


Foto: Jo Moes, één van die verzetsvrouwen op de achtergrond

Sprookjesboek van Hoogeveense schrijver Albert Steenbergen gepubliceerd


Hoogeveen, 4 februari 2025 – Het Drents Archief kent vele pareltjes aan één lange snoer van Drentse cultuur en geschiedenis.

Toen ik jaren geleden in Assen woonde, ging ik systematisch diverse archieven doorzoeken, waarin ik stukken over Hoogeveen verwachtte. Zo vond ik de fictieve reis van Albert Steenbergen naar sprookjesland. Het eerste Drentse sprookjesboek. Een handschrift, geschreven in wijdlopige hanepoten, want de gezondheid was niet best meer. Wat heb ik lang gezeten, met die teksten, maar uiteindelijk lukte het. Ze werden leesbaar gemaakt, uitgetikt en nu gedigitaliseerd. Ik mag U voorstellen aan een tot nu toe onbekende jongeman, die een tocht naar Zuid Frankrijk en naar het feeënland maakte, in het begin van de 17e eeuw. Althans, zo werkte Albert Steenbergen in 1886 zijn sprookjesreis uit. Leest u mee? Het gratis ebook zit onder de link. Als U ook werk van de schilder wilt zien, het Drents Museum heeft deze maand nog kamers
voor hem ingericht. https://www.albertmetselaar.nl/publicaties/000AdalbertsReizen.pdf

Foto: Het pand aan het Kruis te Hoogeveen, waar Albert Steenbergen
woonde, en waar het sprookjesboek werd geschreven.